GEÇMİŞ OLSUN TÜRKİYE

Gtip, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu

GTIP terimi, bir kavramın kısaltmasıdır. Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu, GTİP teriminin bir uzantısı ve uzun adıdır.

Buradan bu kavramın gümrük veya gümrükleme sistemi ile ilgili olduğunu anlayabiliriz. Her ülkenin kendi gümrük sistemi vardır. Bu nedenle, bu kavram farklı ülkelerde farklı bağlamlarda ortaya çıkabilir. GTIP'nin ne olduğunu, ne işe yaradığını ve GTIP kodlarına nasıl bakılacağını ayrıntılı olarak ele aldık. Birçok kişinin bir tarife sistemine ihtiyacı olabilir. Gümrük bölgeleri ve acentelerinde çalışan kişiler bile gümrük istatistikleri konumu kavramını ayrıntılı olarak anlayabilir. GTİP nedir? Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu, 12 haneli kodlardan oluşan, dünyanın farklı bölgelerinde üretilen ürünler hakkında tablo halinde detaylı bilgi veren, uluslararası ticarette ürünleri tanımlamak ve ayırt etmek için kullanılan GTİP olarak adlandırılır.

GTİP ne yapar? GTİP 12 haneli kod sisteminden oluşan bir tablo olduğu için dünyanın herhangi bir yerinde üretilen herhangi bir ürünü kolaylıkla tanımlayabilir ve ilgili ürünü diğer ürünlerden ayırt edebilir. Aynı zamanda ürüne olan bu ihtiyaçtan dolayı daha detaylı bilgi edinilmiştir. Bu sistem sayesinde ürünlerin çeşitlendirilmesi ve sınıflandırılması da basit bir şekilde gerçekleştirilmektedir. 12 haneli kodun ilk 6 hanesi Harmonize Sistem tarafından standart bir şekilde belirlenir. Bu nedenle ilk 6 kod ile ilgili ülkeler için herhangi bir değişikliğe izin verilmemektedir. 6 hanenin son 2 kodu aynı bölgedeki ülkelerin kullandığı kodları temsil etmektedir, toplam 8 koddur. Malların hangi ülkeden geldiğini gösteren kodu 2'li kod sistemi takip eder. Son kalan 2 haneli kod, ilgili emtianın istatistiksel kodunu temsil eder.

Bu kod sistemi çeşitli yerlerde kullanılmaktadır. GTİP sistemi, dış ticaret ile ilgili ürünlerin kontrolü, tarifelerin belirlenmesi, nakliye vergileri, istatistiksel kontrol, ticaretle ilgili toplantılar, uluslararası ticarette istatistiklerin düzenlenmesi ve yerel vergilerin belirlenmesi için kullanılmaktadır. GTIP kodu sorgulaması nasıl çalışır? GTIP kodu sorgulama işlemi, bir ürünün istatistiksel kodunu sorgulama yoluyla bilme işlemidir. Bu sistemde çalışan kişiler, sistemin işleyişini ve kolay bir şekilde sorgulama yapmayı bilirler. Sorgu sayıyı yani kodu bulduktan sonra koddaki sayıların ürün hakkında bize hangi bilgileri sağladığını bilmemiz gerekiyor. İlk dört hane ilgilenilen ürünün pozisyon numarasını verir. İlk altı hane Harmonize Sistem kodunu gösterir. Yedinci ve sekizinci basamaklar, birleşik terminoloji kodunu temsil eder.

GTIP Nedir? (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu)

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu’nun kısaltması olarak kullanılan GTIP, Gümrük Tarife Cetveli üzerinde yer alan 12 haneli kodun kısaltmasıdır. Uluslararası olarak aynı kriterlere dayanarak hazırlanan bu kodlar sayesinde taşınan mal Armonize Sisteme kayıt edilmekte ve malın tanımı yapılmaktadır. Peki, GTIP kodu nedir ve GTIP numaraları nasıl belirlenir?

 

 

GTIP Nedir?

GTIP numarası, Gümrük Tarife Cetveli üzerinde yer alan koda verilen isimdir. Oluşturulan bu kod belirli standartlar çerçevesinde hazırlanmakta ve toplamda 12 rakam içermektedir. GTIP numaraları eşyanın pozisyonuna, eşyaya uygulanan çeşitli vergi uygulamalarına ve Dünya Gümrük Örgütü ya da Avrupa Birliği ülkelerinin kullandığı Kombine Nomanklatür kodları ile belirlenmektedir.

GTIP Numaraları

GTIP numaraları, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi kapsamında düzenlenmektedir. Tüm dünya genelinde kullanılan GTIP numaraları ve tarife cetvelleri de bu Armonize Sistem çerçevesinde oluşturulmaktadır. Yurtdışı ile yapılan eşya transferleri için hazırlanan tarife cetveli de bu esaslara dayanarak hazırlanmalıdır.

GTIP numaraları, eşyanın dahil olduğu gruplara göre farklı rakamlardan oluşmaktadır. Eşyanın dahil olduğu her ürün grubu için farklı GTIP kodları kullanılır. Herhangi bir ülkenin gümrüğüne giriş yapan eşya ise bu kodlar üzerinden işlem görerek ülkeye alınır. GTIP numaralarında yapılan yanlışlıklar ve ürünün farklı bir kategoriye kaydının yapılması ise ürün alımlarında çeşitli sorunlara yol açacağı için, GTIP hazırlanırken tüm detaylar dikkatli şekilde incelenmelidir.

GTIP Kodu Nedir?

Özellikle yurtdışı ile çalışan ve uluslararası alanda taşımacılık yapan firmaların en büyük sorularından bir tanesi de ‘’GTIP kodu nedir?’’ sorusudur. GTIP kodu, tarife cetveli üzerinde ürünün dahil olduğu gruptan, taşımacılığın yapıldığı ülke standartlarına kadar birçok detayı içeren kod olarak karşımıza çıkıyor. GTIP kodları üzerinde yer alan rakamlar da bu detayları belirtecek şekilde farklı kategorilere ayrılmıştır. Tarife cetveli (Armonize Sistem) toplamda 21 bölüme ve 96 fasıla ayrılmaktadır. Fasıllar ise 2’li kodlara, 4’lü pozisyonlara ve 6’lı alt pozisyonlara ayrılmaktadır.

Tüm dünya genelinde kullanılan kod, pozisyon ve alt pozisyon kodları birbiri ile aynıdır. Bu sayede taşımacılık yapılan ürünün kodlamasında ürünler uluslararası olarak tüm ülkelerde anlaşılır hale gelir. Kodların tüm dünyada aynı şekilde hazırlanması, belirtilen ürünlerin birbiri ile karışmasının önüne geçilmesini sağlar. GTIP koduna örnek verecek olursak, ülkemizde elmanın GTIP kodu 08.08.10.80.00.19 olarak kabul edilir.

GTIP Cetveli

Tüm dünyada genel olarak kullanılan ürün kodlama sistemine ek olarak tüm ülkelerin de kendi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik alt kodlama sistemleri bulunur. Armonize sistemde genel olarak 6’lı kodlar kullanılırken, 6’lı kodlardan sonraki ürün detayları ve ek açıklamalar ise 12’li kodlar ile tamamlanmaktadır. Yapılan bu uygulama, ürüne dair daha detaylı istatistikler çıkartmak ya da gümrüklerde uygulanan vergi işlemlerini daha detaylı hale getirmek için tercih edilir.

Türkiye’de genel olarak yapılan taşımacılık işlemlerinde GTIP cetveli üzerinde 12’li kodlama sistemi kullanılır. Genel olarak Türkiye’de Avrupa Birliği ve Ortak Gümrük Birliği tarafından belirlenen gümrük kodlama sistemleri de kabul edilmektedir. Bu nedenle Türkiye’de kullanılan 8’li kodlama sistemi direkt olarak Avrupa Birliği ülkeleri ile aynı şekilde ilerlemektedir.

Türkiye’de 8’li kodların yanı sıra 10’lu ve 12’li kodlar da kabul edilmektedir. Ancak pek yaygın olmadığı ve farklı vergi uygulamalarında kullanıldığı için 10’lu kodlar pratik uygulamalarda tercih edilmemektedir. Bunun yanı sıra 12’li kodlama sistemi mevcut sistemler arasında ürün hakkında en detaylı bilgilere ulaşılmasını sağlar. Bu nedenle ülkemizde en yaygın olarak 12’li kodlama sistemi kullanılmakta ve bu kodlama sistemi ürün hakkında hem istatistiksel hem de vergilendirme olarak en detaylı verilerin elde edilmesini sağlamaktadır.

Türkiye’de kullanılan GTIP cetveli üzerindeki 12’li kodlama sisteminde farklı kod grupları ürün hakkında farklı detayların belirtilmesinde kullanılır. Temel olarak bakacak olursak;

GTIP Listesi

Ürünlerin kodlanmasında hangi ürün grubunun hangi kodlar ile belirtildiğinin daha kolay anlaşılması için tüm ürün kodları belirtilecek şekilde GTIP listesi oluşturulmuştur. Bu sayede transfer edilecek ürün için oluşturulması gereken kodlar, liste üzerinden daha kolay şekilde bulunarak ifade edilir. GTIP listesi toplamda 21 bölümden oluşmakta ve oluşturulan tüm bu bölümler farklı ürün gruplarını ifade etmektedir.

Bölüm ve farklı fasıl numaralarına göre hazırlan GTIP listesi ise şu şekilde verilmektedir;

 

 

 

 

Kaynaklar